استان ایلام یکی از استان‌های کشور ایران است که در باختر این کشور و در ناحیه‌ای کوهستانی و نیمه گرم قرار گرفته‌است. مرکز این استان شهر ایلام است . استان ایلام از غرب با کشور عراق، از جنوب با استان خوزستان، از شرق با استان لرستان و از شمال با استان کرمانشاه همسایه‌است.

 

این استان از استان‌های جنگلی ایران است و به خاطر زیبایی طبیعتش از آن با نام عروس زاگرس نیز یاد می‌شود. پیش از دوره رضاشاه به این ناحیه پشتکوه می‌گفتند.پیشینه

نام منطقه استان ایلام در زمان باستان، اریوجان بوده‌است. در جای خود شهر ایلام کنونی در قدیم شهری به نام ردین بوده و بعدها یعنی در زمان فرمانروایی حاکمان محلی آن یعنی والیان، حسین‌آباد نام داشته که در سال ۱۳۰۸ خورشیدی در زمان رضاشاه پهلوی ایلام نام گرفته‌است.

تقسیمات کشوری

استان ایلام دارای هفت شهرستان به این شرح است: آبدانان، ایلام، ایوانغرب، دره شهر، دهلران، شیروان و چرداول و مهران.

ایلام تاسال ۱۳۴۲ بخشی از استان کرمانشاه بود اما بر اساس تقسیمات کشوری آن سال به استان تبدیل شد. طی این تقسیمات، بخش‌هایی از لرستان و خوزستان به ایلام ملحق شدند. این ملحقات شامل دره‌شهر از لرستان و موسیان از خوزستان می‌شد.

نقاط شهری استان ایلام عبارت‌اند از: آبدانان، آسمان‌آباد، ارکواز، ایلام، ایوان، بدره، پهله، توحید، چوار، دره‌شهر، دهلران، زرنه، سرابله، صالح آباد، لومار، مورموری، موسیان، مهران و میمه.

 اقتصاد ایلام

ایلام نفت‌خیز است و پالایشگاه گاز هم دارد. در سال ۱۳۸۷ خورشیدی هفت شهرک صنعتی در استان ایلام فعال بود که بیش از ۴۵۰ واحد تولیدی و صنعتی مختلف در این شهرک‌ها فعال و دایر است.^[۵]

واحد پتروشیمی تازه‌ای هم در استان ایلام در دست ساخت است. کارخانه سیمان ایلام هم باکیفیت ترین سیمان ایران را تولید می‌کند و بزرگراهی که تهران را به کرمانشاه می‌پیوندد و بزرگ‌راه کربلا نام گرفته بعد از استان کرمانشاه از ایوان غرب به ایلام امتداد می‌یابد.

این استان ۱۱ درصد منابع گاز ایران را دارد و روزانه ۱۵۴ هزار بشکه نفت خام از چاه‌های نفتی دهلران استخراج و با لوله به پالایشگاه‌ها در جنوب ایران منتقل می‌شود. در سال ۱۳۸۷ خورشیدی تعداد ۵۵ هزار کارگر در این استان در سه هزار واحد تولیدی، صنعتی، خدماتی و کشاورزی مشغول فعالیت بودند. بر اساس آمار اعلام شده در همین سال نرخ بیکاری در استان ایلام ۱۲درصد بود.

مراتع استان ایلام یک میلیون و ۱۶۴ هزار هکتار است که نیمی از مراتع استان از نظر پوشش گیاهی فقیر و نیم دیگر متوسط و غنی هستند.

 موقعیت اقتصادی و اجتماعی

در این استان بیشتر فعالیت اقتصادی بر روی دامداری و كشاورزی متمركز شده است و زمینه‌های مساعدی نیز جهت پرورش زنبور عسل دارد. بخش صنعت در این استان سهم بسیار ناچیزی از اشتغال را نسبت به بخشهای كشاورزی و خدمات به خود اختصاص داده است. از نظر منابع معدنی نیز این استان فقیر بوده و معادن آن به منابع رسوبی محدود شده و عمدتاً شامل كانی‌های غیر فلزی می‌باشد. این استان از نظر ذخایر نفت و گاز غنی می‌باشد

گردشگری

از نقاط دیدنی استان ایلام می‌توان به دریاچه‌های دوقلوی بسیار زیبای آبدانان ،قلعه تاریخی پشت قلعه آبدانان (دوره ساسانیان)، انبارهای هزاردر آبدانان (دوره ساسانیان)، آتشکده ساسانیان و طاق شیرین و فرهاد در ایوانغرب، تنگ رازیانه، میان تنگ (مانشت)، شهر باستانی ماداکتو در درّه‌شهر، آتشکده چهار تاقی دره‌شهر، دره ارغوان در شمال شهر ایلام، دریاچه سد ایلام، و چشمه‌های آب گرم دهلران اشاره نمود.

منطقه حفاظت شده کبیر کوه

منطقه حفاظت شده کبیر کوه با وسعتی در حدود 1665 هکتار در استان ایلام واقع شده است. حیات وحش این منطقه عبارتند از كل و بز ، خرس و پلنگ و در زیستگاههای جنوبی و نواحی دشتی و تپه ماهورها حیواناتی نظیر قوچ، میش و آهو نیز زیست می‌كنند.
كبیركوه مهمترین و بزرگترین رشته كوه استان ایلام است كه در محل به نامهاى «كَوِر» یا «كَوَرْ» معروف است . طول این رشته كوه 160 كیلومتر است كه در جهت شمال غربى ـ جنوب شرقى به صورت دیوارى منظم امتداد دارد . بلندترین قله كبیركوه «كان صیفى» نام دارد كه در ناحیه «ورزین یا ورزرین» واقع شده است . این قله 3050 متر از سطح دریا ارتفاع دارد .
شهرستانهاى دهلران ، مهران ، آبدانان در غرب كبیركوه قرار دارند و درهشهر در شرق این رشته واقع است . شهرستانهاى ایلام ، شیروان و چرداول و ایوان در كوهستانهاى شمال و شمال شرقى استان واقع شدهاند

الهی !
دانایی ده که از راه نیفتم و بینایی ده که در چاه نیفتم .
الهی !
آفریدی رایگان و روزی دادی رایگان ، بیامرز رایگان که تو خدایی نه بازرگان .
الهی !
بنیاد توحید ما خراب مکن و باغ امید مابی آب مکن